LÀM THẾ NÀO ĐỂ DỰ PHÒNG UNG THƯ CỔ TỬ CUNG?

LÀM THẾ NÀO ĐỂ DỰ PHÒNG

UNG THƯ CỔ TỬ CUNG?

     Hiện nay, Ung thư cổ tử cung là một trong những căn bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ, đứng hàng thứ hai trên thế giới sau ung thư vú. Theo các nghiên cứu tại Việt Nam, trong các loại ung thư ở phụ nữ, ung thư cổ tử cung đứng hàng thứ hai sau ung thư vú tại Hà Nội và đứng đầu tại thành phố Hồ Chí Minh. Bệnh xuất hiện nhiều ở lứa tuổi 30 – 59 tuổi. Đối với ung thư cổ tử cung, quá trình phát triển của một tế bào bình thường đến ung thư được chia ra làm 4 giai đoạn chính, từ nhẹ đến nặng như sau: Giai đoạn 1 là bị nhiễm một loại virus có tên gọi tắt là HPV, Giai đoạn 2 là tiền ung thư, Giai đoạn 3 là ung thư chưa di căn, Giai đoạn sau cùng là ung thư di căn, tức là tế bào ung thư đã xâm lấn sang các bộ phận khác, và đây chính là giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh. Phần lớn phụ nữ mắc bệnh trong giai đoạn này là 50 tuổi trở lên, tức sau thời kỳ mãn kinh. Vậy, làm thế nào để dự phòng ung thư cổ tử cung:

          Một là: Sống chung thủy một vợ một chồng:

          Nếu một người phụ nữ có nhiều bạn tình, khả năng lây nhiễm virus HPV càng cao. Họ có thể nhiễm virus này từ người đàn ông này hay từ người đàn ông khác. Chung thủy một vợ một chồng còn là cách phòng tránh an toàn các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

          Hai là: Không quan hệ tình dục sớm:

Quan hệ tình dục sớm khi ở tuổi dậy thì là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm virus HPV bởi vì màng nhầy ở các em gái tuổi dậy thì vô cùng nhạy cảm cộng thêm cơ thể của các em ở giai đoạn này bảo vệ rất kém trước sự tấn công của các virus gây bệnh.

Ba là: Nói không với thuốc lá và rượu bia:

Theo các chuyên gia y học, các chất trong thuốc lá và rượu bia sẽ làm thay đổi môi trường âm đạo và cổ tử cung, tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển. Thống kê cho thấy, những phụ nữ đã hút thuốc hoặc đang hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao hơn 2 – 3 lần so với phụ nữ chưa bao giờ hút thuốc. Sử dụng thuốc lá và rượu bia không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư cổ tử cung cho người dùng mà còn tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư khác.

Bốn là: Tiêm vaccine trước lần quan hệ đầu tiên:

Tiêm vaccine trước lần quan hệ đầu tiên cho phép chị em hạn chế được tới 70% nguy cơ. Nhiều năm sau cần phải tiêm lại, tuy nhiên, cho đến nay, hiệu quả của loại vaccine này kéo dài trong ít nhất là 4  - 5 năm.

Năm là: Thăm khám phụ khoa định kỳ:

Ngay cả khi bạn đã tiêm vaccine, hãy đi khám phụ khoa định kỳ. Bác sỹ sẽ cho bạn những lời khuyên hữu ích về cách phòng tránh và nhận biết dấu hiệu của bệnh. Phát hiện bệnh sớm cũng là một trong những điều kiện quan trọng giúp việc điều trị nhanh và hiệu quả.

CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

     Đái tháo đường, hay còn gọi là tiểu đường, là một bệnh mạn tính. Bệnh được đặc trưng bởi tình trạng tăng đường ở trong máu và các rối loạn chuyển hóa khác.

Hiện nay, chưa rõ nguyên nhân chính xác gây ra bệnh tiểu đường. Song nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, ngoài các có yếu tố di truyền hoặc gia đình(tức là khi gia đình có người bị tiểu đường thì những người còn lại có nguy cơ dễ bị bệnh tiểu đường hơn), thì các yếu tố xã hội như: cách ăn uống không hợp lý, lối sống ít hoạt động thể lực...cũng góp phần gây ra bệnh tiểu đường. Trong đó, các yếu tố xã hội hoàn toàn có thể cải thiện được.

Chế độ ăn uống hợp lý là nền tảng cho kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường. Chế độ ăn hợp lý giúp cho bệnh nhân ổn định mức đường trong máu, giảm được liều thuốc cần sử dụng, ngăn chặn hoặc làm chậm xuất hiện các biến chứng, kéo dài tuổi thọ bệnh nhân. Chế độ ăn uống hợp lý còn giúp bệnh nhân cảm thấy thoải mái, tự tin trong cuộc sống, ít có cảm giác bị tách biệt trong đời sống xã hội.

Hiện nay, các nhà dinh dưỡng khuyến cáo chế độ ăn của người tiểu đường nên gần giống với người bình thường. Nghĩa là:

1)      Lượng bột đường (gạo, bắp, khoai…) gần với mức người bình thường, khoảng 50-60% khẩu phần ăn trong một bữa.

2)      Cho phép người tiểu đường được sử dụng đường đơn giản ở mức hạn chế (đường để nêm thức ăn, cho vào các loại thức uống…)

3)      Giảm lượng chất béo, nên ăn các loại dầu, mỡ cá, khoảng 20-30%

4)      Tăng chất xơ. Chất xơ có nhiều trong rau, trái cây.

Người tiểu đường nên có chế độ ăn gần như bình thường, ăn đều đặn, không bỏ bữa, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày (khoảng 4 - 6 bữa). Đây là yếu tố quan trọng giúp điều trị bệnh tiểu đường thành công.

 Cần lưu ý là không có một thực đơn chung cho mọi bệnh nhân tiểu đường bởi vì mỗi bệnh nhân tiểu đường có sở thích ăn uống khác nhau, mức độ hoạt động thể lực khác nhau, mức đường trong máu khác nhau, hoặc cách sử dụng thuốc khác nhau.

Bên cạnh đó, cần phải thường xuyên luyện tập thể dục thể thao đều đặn. Điều này không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn hạn chế nguy cơ béo phì, giúp hạ thấp lượng đường và insulin trong máu. Mỗi ngày bạn nên luyện tập khoảng 30 phút. Hãy lựa chọn hình thức luyện tập phù hợp với sức khỏe như: đi bộ, đạp xe, bơi lội hay ngay cả khi thay việc đi thang máy bằng việc leo cầu thang bộ cũng đem lại hữu ích.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHÒNG TRÁNH BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT?

1. Nguyên nhân gây bệnh Sốt xuất huyết? 

 Bệnh sốt xuất huyết là do Virut Dengue gây nên. Muỗi là vật trung gian đem virut từ các loài vật truyền cho người. Người bị muỗi mang virút nầy đốt sẽ trở thành người nhiễm virut Dengue, sau 4 đến 6 ngày sẽ phát thành bệnh sốt xuất huyết. Khoa học cũng đã chứng minh, bệnh sốt xuất huyết lây truyền từ người này sang người khác là do một loại muỗi vằn có tên gọi là Aedes Aegypti.  Loài muỗi này đã hút máu có Virut Dengue từ người bệnh rồi truyền cho người lành. Bất cứ ai cũng có thể bị muỗi này đốt và mắc bệnh sốt xuất huyết.

2 2. Muỗi vằn Aedes Aegypti có những đặc điểm gì?

-         Muỗi vằn Aedes Aegypti được phát triển qua 4 giai đoạn là: Trứng - Bọ gậy - Loăng quăng và Muỗi trưởng thành.

-         Đặc điểm chính của muỗi vằn Aedes Aegypti là có màu đen, trên chân và dưới khoang bụng có nhiều khoang trắng, đen xen kẽ; trên phần lưng có đám vảy trắng.

-          Muỗi vằn thường sống gần nơi sinh hoạt của người, chúng ưa đậu nơi tối, ẩm, kín đáo như phòng ngủ, nhà vệ sinh, phòng tắm và bếp. Chúng thường đậu ở mặt dưới của đồ gỗ, quần áo treo trên tường, rèm cửa và bề mặt tường. Khi trú đậu, tư thế thân muỗi song song với giá đậu.

Muỗi vằn chủ yếu hoạt động vào ban ngày, mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối.

3.Trứng của muỗi truyền bệnh SXH có những đặc điểm gì?

-         Muỗi vằn thích đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước do chính con người làm ra ở trong và xung quanh nhà như: bể, lu, chum, vại, bát nước kê chân chạn, các vật thải chứa nước, lốp xe, vỏ dừa.., môi trường thích hợp để muỗi đẻ trứng là nước trong, không chảy.

-         Trứng này có đặc tính bám chặt vào thành chứa nước và có khả năng chịu đựng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, khô hạn trong vòng 6 tháng.

Vi rút Dengue tồn tại được trong tế bào trứng của muỗi, ngay sau khi phát triển thành muỗi trưởng thành sẽ truyền bệnh SXH ngay cho người lành.

4. Bọ gậy có những đặc điểm gì?

-         Sau khi muỗi cái Aedes Aegypti đẻ trứng khoảng 1 đến 3 ngày thì sẽ phát triển thành bọ gậy/loăng quăng.

-         Bọ gậy Aedes thường nằm chếch 1 góc nhọn so với mặt nước, chúng có thể phát triển tốt ở cả hai loại nước sạch và nước giàu chất hữu cơ. 

Hiện nay, bệnh sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh. Biện pháp phòng bệnh chủ yếu vẫn là ngăn không cho muỗi đẻ trứng, diệt loăng quăng, bọ gậy, diệt muỗi và không cho muỗi đốt.

5.Làm thế nào để ngăn ngừa không cho muỗi đẻ trứng?

     Ngăn không cho muỗi đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước là biện pháp hữu hiệu nhất mà mỗi người dân cần làm để phòng tránh sốt xuất huyết. Không có trứng thì không có bọ gậy, loăng quăng, không có muỗi vằn.

     Để ngăn không cho muỗi đẻ trứng, mọi người, mọi nhà cần thực hiện các biện pháp sau:

+ Đậy nắp thật kín hoặc thả cá vào các dụng cụ chứa nước có ích hoặc đang sử dụng như: lu, chum, vại, thùng phuy, bể chứa nước mưa,... 

+ Thường xuyên cọ rửa, thay nước ở các dụng cụ chứa nước này ít nhất một tuần một lần.

+ Bỏ muối hoặc một ít dầu vào các chén nước kê chân chạn, giường, tủ...

+ Thay nước ít nhất một lần trong một tuần hoặc bỏ cát ẩm vào các lọ hoa, cây thần tài

6.Làm thế nào để diệt  bọ gậy, loăng quăng một cách hiệu quả?

     Loại bỏ bọ gậy, loăng quăng là loại bỏ nguồn gốc sốt xuất huyết. Đây là công việc và cũng là trách nhiệm của chính bản thân mỗi người, mỗi gia đình và mỗi tổ dân phố. Để làm được điều này, mọi người cần phải:

+ Thu dọn rác, trong đó bao gồm cả các dụng cụ phế thải xung quanh nhà như: chai, lọ, lu, chén bát vỡ, vỏ đồ hộp, vỏ hộp nhựa, lốp xe hỏng... , cho vào túi nhựa chuyển tới nơi vận chuyển rác của địa phương. Nếu không có hệ thống thu gom và vận chuyển rác, thì các loại phế thải này phải được chôn.

+ Úp ngược các dụng cụ gia đình để ở ngoài vườn không sử dụng đến như: xô, chậu, bát, máng nước cho gia cầm...

+ Lấp các hốc cây bằng ximăng hoặc cát, sửa chữa các máng nước bị hỏng, khơi thông các phần bị tắc .

+ Xử lý các kẽ lá cây (chuối, cọ, dừa….) bằng cách chọc thủng, hoặc cho hoá chất vào.

+ Dọn sạch các phần còn lại sau thu hoạch như: vỏ dừa, thân cây dừa..., tát cạn nước trong những xuồng máy hoặc lật úp thuyền nhỏ khi không sử dụng

+ Dùng vợt loại bỏ hết số lượng lăng quăng trong các dụng cụ chứa nước lớn.

7.Làm thế nào để diệt muỗi và không cho muỗi đốt?

    Mọi người có thể tự bảo vệ mình, tránh không để muỗi đốt phòng bệnh sốt xuất huyết bằng cách:

+ Thường xuyên mặc quần áo dài tay.

+ Ngủ trong màn, kể cả ban ngày.

+ Cho người bệnh nằm trong màn tránh muỗi đốt.

+ Dọn dẹp nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ có tác dụng làm giảm bớt chỗ trú ngụ của muỗi

+ Dùng rèm, mành tẩm hoá chất diệt muỗi che cửa hạn chế và diệt muỗi.

+ Diệt muỗi bằng các hoá chất như: phun hoá chất, tẩm màn, thắp hương muỗi, dùng bình xịt hoặc vợt điện diệt muỗi.v.v...    

8.Trong phòng chống dịch sốt xuất huyết, chúng ta cần lưu ý:

-         Việc phun thuốc diệt muỗi của Ngành Y tế thường được thực hiện trên diện rộng, khi vùng đó có dịch và có sự chỉ định của cơ quan y tế địa phương. Nhưng đây chỉ là biện pháp tức thời vì chỉ diệt được muỗi mà không diệt được trứng và bọ gậy/loăng quăng

-         Vì vậy, biện pháp tốt nhất để phòng bệnh sốt xuất huyết là tất cả mọi người, mọi gia đình và mọi tổ dân phố hãy tích cực tham gia diệt bọ gậy, loăng quăng và loại bỏ nơi sinh sản của muỗi.

   "Không có bọ gậy/loăng quăng, không có muỗi, không có sốt xuất huyết", đó là điều năm trong tầm tay của mỗi chúng ta./.

CÁCH XỬ TRÍ KHI TRẺ BỊ TIÊU CHẢY TẠI NHÀ

     Tiêu chảy là bệnh thường gặp ở trẻ em. Khi trẻ đi ngoài phân lỏng - nhiều nước hơn bình thường hoặc phân toàn nước trên 3 lần trong vòng 24 giờ là trẻ đã bị tiêu chảy. Tiêu chảy dễ gây ra tình trạng mất nước và đe dọa tới tính mạng. Hầu hết các trường hợp bị tiêu chảy có thể chăm sóc và điều trị tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu chăm sóc trẻ một cách đúng đắn, trẻ sẽ tránh được nguy hiểm, mau lành bệnh và nhanh chóng phục hồi sức khỏe. Để chăm sóc trẻ bị tiêu chảy đúng cách, bà mẹ hoặc người chăm sóc trẻ cần làm tốt các nguyên tắc sau đây:

1.     Cho trẻ uống nhiều nước hơn thường ngày để ngừa mất nước do tiêu chảy.

     Trẻ bị tiêu chảy cần nhiều dịch hơn bình thường để bù lại lượng dịch đã mất qua phân và ói. Vì vậy phải cho trẻ uống bù nước ngay khi biết trẻ bị tiêu chảy. Nước uống tốt nhất cho trẻ khi bị tiêu chảy là dung dịch Oresol (hay còn gọi là ORS).

      Đây là gói ORS dùng để chống mất nước. Trong gói này hướng dẫn khá cụ thể về cách pha, tuy nhiên để quí vị hiểu thêm chúng tôi xin hướng dẫn cách pha như sau:

     Trước tiên đong đầy 1 lít nước sôi để nguội. Chúng ta có thể dùng 2 chai nước khoáng loại 500ml để đong. Mở gói ORS và cho hết gói vào nước (không được chia nhỏ để pha làm nhiều lần), khuấy đều cho tan hết dung dịch ORS, đậy nắp lại và  uống trong 24 giờ.

    * Chú ý:

+ Chỉ pha gói ORS với nước sạch. Không được pha với sữa, nước khoáng, nước canh hoặc nước ngọt v.v. Tuyệt đối không cho thêm đường.

+ ORS đã pha chỉ được sử dụng trong vòng 24 giờ. Nếu sau 24 giờ mà vẫn chưa uống hết thì nên đổ đi và pha gói khác.

2. Cho trẻ ăn và bú nhiều bữa hơn thường ngày để có sức, mau lành bệnh.

Ðể trẻ không bị sụt cân khi tiêu chảy, cần duy trì chế độ ăn thích hợp. Thức ăn của trẻ trong những ngày này cần mềm hơn, lỏng hơn, nhưng vẫn phải đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, béo, đạm, rau). Nên chia thành nhiều bữa nhỏ để giúp trẻ tiêu hóa dễ hơn và ăn ngon miệng hơn. Nếu trẻ đang bú mẹ, thì sữa mẹ là nguồn thực phẩm quí giá cho trẻ trong lúc này, vì sữa mẹ rất dễ tiêu hóa và dễ hấp thu.

3.     Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:

-         Trẻ bỏ ăn, bỏ bú.

-         Tiêu chảy trên 4 ngày

-         Nước tiểu ít hoặc sẫm màu

-         Đau bụng dữ dội

-         Mắt trũng

-         Trẻ rất khát nước

-         Trẻ ói liên tục

-         Trẻ sốt cao (trên 39⁰C)

-         Trẻ đi phân có máu

-         Trẻ li bì, khó đánh thức

-      Trẻ có co giật

     4. Phòng bệnh tiêu chảy ở trẻ: Ðể trẻ ít bị mắc bệnh tiêu chảy, cần lưu ý giữ gìn vệ sinh trong ăn uống: ăn thực phẩm rửa sạch và nấu chín, không ăn thức ăn bán ngoài đường, sử dụng nguồn nước sạch, rửa kỹ tay trước khi chăm sóc trẻ và cho trẻ ăn; tránh để trẻ tiếp xúc với người bệnh; tránh sử dụng kháng sinh bừa bãi. Luôn nhắc nhở trẻ rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh./.

KIỂM SOÁT TĂNG HUYẾT ÁP

 KIỂM SOÁT TĂNG HUYẾT ÁP

      Tăng huyết áp là một hội chứng tim mạch tiến triển được khẳng định khi: huyết áp đo tại cơ sở y tế > hoặc = 140/90 mm Hg; hoặc khi đo tại nhà và khi theo dõi huyết áp lưu động 24 giờ > hoặc = 135/85 mm Hg. Trong trường hợp huyết áp không tăng nhưng có bằng chứng tăng huyết áp như: đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc có biến chứng như bệnh tim do tăng huyết áp, tai biến mạch máu não.  Không chẩn đoán tăng huyết áp qua một lần đo trừ khi đo một lần huyết áp > 180/110 mmHg. Tăng huyết áp thường dẫn đến các biến chứng ở não, tim và thận như: suy tim, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não bệnh thận mãn tính…
Bệnh tăng HA tiến triển lâu ngày gây tổn thương đến tim, não, thận, động mạch, để lại nhiều di chứng nặng nề, giảm chất lượng sống ở người có tuổi. Vì vậy việc kiểm soát bệnh tăng HA là rất quan trọng ngay cả khi chưa mắc bệnh lẫn khi đã mắc bệnh. Một số biện pháp sau đây sẽ giúp kiểm soát được căn bệnh này và nâng cao chất lượng cuộc sống:

1/ Giảm cân:

        Một chế độ ăn giàu kali như trái cây, rau, sản phẩm sữa ít béo bão hòa làm giảm nguy cơ tăng cân, ăn đúng bữa, không nên ăn vặt vì nó dễ làm cho chúng ta tăng cân.

       2/ Giảm lượng muối ăn:

       Không ăn quá một muỗng cafê muối mỗi ngày, bao gồm cả lượng muối được nêm trong thức ăn và nước chấm.

       3/ Hạn chế uống rượu bia:

        Rượu bia làm giảm tác dụng của thuốc hạ huyết áp. Nếu uống rượu bia nhiều sẽ gia tăng nguy cơ tai biến mạch máu não.

        4/ Bỏ thuốc lá:

         Nhiều nghiên cứu khoa học đã cho thấy, việc bỏ thuốc lá sẽ giúp chúng ta khỏi bị sơ vữa động mạch,  một trong những nguyên nhân chính gây tăng huyết áp

        5/ Chế độ sinh hoạt và làm việc:

        Nên thu xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý bao gồm cả nghỉ ngơi tích cực như nghe nhạc, xem báo chí… Bảo đảm ngủ đủ, giữ được tâm hồn thanh thản, tránh stress, căng thẳng thần kinh.

        6/ Tập thể dục thể thao:

         Rèn luyện thể lực, thể dục thể thao: đây là một yêu cầu hết sức quan trọng đối với tất cả mọi người để giữ vững và nâng cao sức khỏe, cơ thể khỏe mạnh có khả năng chống đỡ với bệnh tật tốt hơn. Hoạt động thể lực và trí lực có hiệu quả, tinh thần sảng khoái và làm cho tim thích ứng với yêu cầu về cung cấp máu. Nên tập thường xuyên ít nhất 3 lần mỗi tuần, mỗi lần kéo dài ít nhất 30 phút.

         7/ Điều trị và theo dõi chỉ số huyết áp:

        Đối với những người đã mắc bệnh tăng HA cần điều trị liên tục, có sự theo dõi sát sao của thầy thuốc, giải quyết các yếu tố nguy cơ chính là những biện pháp dự phòng tích cực nhất đối với những biến chứng của bệnh tăng HA.